Brandklasse van gordijnen in ERP: reglementaire gids
De brandklasse van gordijnen in ERP (Franse openbare gebouwen) wordt bepaald door de artikelen AM 11 tot AM 13 van het besluit van 25 juni 1980 en de norm NF P 92-507. In tegenstelling tot een wijdverbreid idee is M1 alleen verplicht in afgesloten trappenhuizen en op toneelgordijnen. De doorgangen (gangen, hallen) en de ruimten van meer dan 50 m² vereisen M2. Hotelkamers van minder dan 50 m² hebben geen enkele reglementaire verplichting tot M-klasse voor de gordijnen.
Deze gids is een volledige reglementaire referentie: de exacte teksten artikel per artikel, de eisen per type ERP (O, J, L, N, R, W), de categorieën, wat de veiligheidscommissie controleert, en de conformiteitschecklist vóór een bezoek.
Juridische grondslag: de 3 basisteksten
Het reglementaire kader berust op de samenhang van drie bronnen:
- Besluit van 25 juni 1980: reglement voor brandveiligheid in ERP, hoofdstuk III, artikelen AM 1 tot AM 14. Artikel AM 1 verwijst naar de norm NF P 92-507 voor de "materialen voor inrichting, decoratie en groot meubilair", waardoor deze norm juridisch bindend wordt.
- Besluit van 21 november 2002: betreffende de reactie bij brand van bouw- en inrichtingsproducten. Bijlage 2 definieert de klasse M0 tot M4 van inrichtingsmaterialen, waaronder gordijnen, draperieën en voiles.
- Norm NF P 92-507 (februari 2004): beschrijft de technische criteria voor de klasse M1 tot M4. Oorspronkelijk een technische norm, krijgt ze bindende kracht door de uitdrukkelijke verwijzing in artikel AM 1.
Artikelen AM 11, AM 12 en AM 13: de details
Artikel AM 11: het fundamentele verbod
§1: het is strikt verboden draperieën, deurgordijnen, gordijnen of voiles dwars over de doorgangen (gangen, circulaties, nooduitgangen) te plaatsen. Dit verbod is absoluut: geen enkele M-klasse maakt deze praktijk aanvaardbaar.
§2: enige uitzondering: zijn brandwerende deuren voorzien van lambrekijnen of gordijnen, dan moeten deze textielen minimaal als M2 zijn geklasseerd.
Artikel AM 12: eisen per plaats
De draperieën, deurgordijnen, gordijnen en voiles moeten aan de volgende eisen voldoen:
- a) Afgesloten trappenhuizen: materialen van categorie M1 (niet ontvlambaar). Dit is de enige ruimte waar M1 uitdrukkelijk wordt geëist voor de gordijnen.
- b) Andere doorgangen en ruimten met een vloeroppervlak van meer dan 50 m²: materialen van categorie M2 (moeilijk ontvlambaar). Dit betreft de gangen, hallen, restaurants, ontbijtzalen, seminariezalen, gemeenschappelijke ruimten van meer dan 50 m².
Wat NIET onder artikel AM 12 valt: de ruimten van minder dan 50 m² die geen doorgangen zijn (standaardkamers, kleine privésalons). In deze ruimten wordt door deze tekst geen enkele M-klasse opgelegd voor de gordijnen.
Artikel AM 13: tonelen en podia
De gordijnen van tonelen en podia moeten verplicht als M1 zijn geklasseerd. Deze eis geldt ongeacht het oppervlak van de ruimte.
De Franse M-klasse en de overeenkomst met de Euroklassen
| Franse klasse (NF P 92-507) | Euroklasse (EN 13501-1) | Gedrag bij brand |
|---|---|---|
| M0 | A1, A2-s1,d0 | Onbrandbaar |
| M1 | B-s1,d0 / B-s2,d0 | Niet ontvlambaar |
| M2 | C-s1,d0 / C-s2,d0 | Moeilijk ontvlambaar |
| M3 | D-s1,d0 | Matig ontvlambaar |
| M4 | E, F | Gemakkelijk ontvlambaar |
De twee systemen bestaan naast elkaar. Een proces-verbaal kan de M-klasse of de Euroklasse vermelden, of beide. De Euroklasse-criteria zijn nauwkeuriger: "s" (smoke) meet de rookontwikkeling (s1 = gering), "d" (droplets) meet de brandende druppeltjes (d0 = geen).
Eisen per type ERP: de volledige tabel
| Type ERP | Voorbeelden | Afgesloten trappenhuizen | Doorgangen (gangen, hallen) | Ruimten > 50 m² | Kamers < 50 m² | Tonelen/podia |
|---|---|---|---|---|---|---|
| O (Hotels) | Hotels, familiepensions | M1 | M2 | M2 | Niet opgelegd | M1 |
| J (EHPAD) | EHPAD, verzorgingstehuizen | M1 | M2 | M2 | Niet opgelegd door AM 12 (M2 aanbevolen, kwetsbare personen) | — |
| L (Voorstellingen) | Theaters, bioscopen | M1 | M2 | M2 | — | M1 |
| N (Horeca) | Restaurants, bars | M1 | M2 | M2 | — | — |
| R (Onderwijs) | Scholen, kinderdagverblijven | M1 | M2 | M2 | — | M1 |
| W (Kantoren) | Kantoren, overheidsdiensten | M1 | M2 | M2 | — | — |
| U (Zorg) | Klinieken, zorgcentra | M1 | M2 | M2 | M2 (bepalingen type U, ongeacht het oppervlak) | — |
Belangrijk onderscheid type J versus type U: de EHPAD vallen onder type J (opvangstructuren voor ouderen). De klinieken en zorgcentra vallen onder type U (zorg). Dat zijn twee verschillende types. Voor type J worden de kamers van minder dan 50 m² niet uitdrukkelijk door AM 12 beoogd (dezelfde logica als type O hotel). Voor type U leggen specifieke bepalingen M2 op in de kamers, ongeacht hun oppervlak. M2 blijft aanbevolen in type J gezien de kwetsbaarheid van de bewoners. Controleer de exacte klasse van uw gebouw bij uw controlebureau.
De hotels: cumulatie van types ERP
Elk hotel is een ERP van type O. Maar een hotel kan meerdere types cumuleren wanneer het activiteiten omvat die toegankelijk zijn voor het externe publiek:
- Type N (restaurant, bar): als de ruimte toegankelijk is voor het externe publiek (niet voorbehouden aan alleen de verblijvende gasten)
- Type L (vergaderzalen): als de verhuur toegankelijk is voor niet-bewoners
- Type X (zwembad, spa): als toegankelijk voor niet-bewoners
- Type M (winkel): als toegankelijk voor het externe publiek
Zijn deze ruimten uitsluitend voorbehouden aan de verblijvende gasten, dan behoudt het hotel alleen de classificatie type O. Aangezien een gast zich niet tegelijk in zijn kamer en in een andere ruimte kan bevinden, is er geen cumulatie van bezetting.
Categorieën ERP en controlefrequentie
| Categorie | Maximale bezetting | Bezoek commissie |
|---|---|---|
| 1e categorie | Meer dan 1.500 personen | Om de 3 jaar |
| 2e categorie | 701 tot 1.500 personen | Om de 3 jaar |
| 3e categorie | 301 tot 700 personen | Om de 3 jaar |
| 4e categorie | 100 tot 300 personen | Om de 3 jaar |
| 5e categorie | Minder dan 100 personen | Om de 5 jaar (alleen hotels*) |
*De hotels zijn de enige ERP van 5e categorie die onderworpen zijn aan een verplicht bezoek van de veiligheidscommissie, vanwege de kwetsbaarheid van de bewoners die slapen.
Wat de veiligheidscommissie controleert
De departementale raadgevende commissie voor veiligheid en toegankelijkheid (CCDSA) is samengesteld uit de burgemeester van de gemeente (of zijn vertegenwoordiger), een of meer brandweerlieden, een vertegenwoordiger van de nationale politie of de gendarmerie, en eventueel een rijksambtenaar van de departementale diensten. Zij controleert de volgende elementen voor de textielen:
- Proces-verbaal van brandklasse: afgegeven door een erkend laboratorium (LNE, CSTB, Apave, Efectis). Moet in het veiligheidsregister staan.
- Overeenkomst PV/product: het PV moet overeenkomen met de werkelijk geïnstalleerde stof.
- Juiste plaats: M1 in de afgesloten trappenhuizen, M2 in de doorgangen en ruimten > 50 m², M1 op de tonelen.
- Afwezigheid van gordijn dwars over de doorgangen: verbod AM 11 §1.
- Staat van de behandelde gordijnen: datum van de laatste brandwerende herbehandeling.
Het veiligheidsregister moet ook bevatten: de rapporten van de controlebureaus (jaarlijkse controle van gas, elektriciteit, liften, rookafvoer, alarmen), het rapport van het jaarlijkse bezoek van de brandblussers, en het opleidingscertificaat van het personeel voor brandveiligheid.
Bij een ongunstig advies kunnen de burgemeester of de rijksdiensten het gebouw administratief sluiten.
Conformiteitschecklist vóór het bezoek
De conformiteit van de textielen in ERP berust op 6 controlepunten vóór elk bezoek van de veiligheidscommissie. De commissies controleren de ERP van categorie 1 tot 4 om de 3 jaar, en de hotels van 5e categorie om de 5 jaar. Een niet-conform textiel vormt een veelvoorkomende reden voor een ongunstig advies, dat kan leiden tot een administratieve sluiting van het gebouw.
- Bijgewerkt veiligheidsregister: PV van brandklasse gearchiveerd voor elke referentie van geïnstalleerd gordijn.
- Overeenkomst PV/product: controleren of de aanwezige stof overeenkomt met het PV.
- Plaatsen gecontroleerd: M1 afgesloten trappenhuizen + tonelen. M2 doorgangen + ruimten > 50 m². Geen enkel gordijn dwars over een doorgang.
- Data van herbehandeling: voor de chemisch behandelde gordijnen, datum van de laatste herbehandeling gedocumenteerd en binnen de termijn (12-18 maanden).
- Etikettering: markering op de gordijnen met PV-referentie om de controle ter plaatse te vergemakkelijken.
- Volledig register: jaarlijkse controlerapporten + opleidingscertificaat personeel.
Kurtens vervaardigt technische gordijnen op maat met certificering M1 op aanvraag beschikbaar. Een professionele offerte aanvragen: antwoord binnen 24 werkuren, geen minimumbestelling, monsters op aanvraag.
Voor de volledige gids over de types brandwerendheid en de gecombineerde prestaties: brandwerende gordijnen M1/M2: volledige gids. Voor de oplossingen per sector: hotellerie, EHPAD, kantoren, restaurants.
Waarschuwing: deze gids wordt verstrekt ter informatie en als synthese. Hij vervangt niet de raadpleging van de officiële reglementaire teksten (besluit van 25 juni 1980, besluit van 21 november 2002, norm NF P 92-507), noch het advies van een erkend controlebureau of een gespecialiseerd jurist. De vermelde wettelijke referenties zijn onderhevig aan reglementaire wijzigingen. Controleer de actualiteit van de teksten bij de bevoegde diensten.
Veelgestelde vragen
Is M1 verplicht in de gangen van een hotel?
Nee. De gangen, hallen en doorgangen (buiten de afgesloten trappenhuizen) vereisen M2, niet M1 (artikel AM 12 b). Alleen de afgesloten trappenhuizen (beschermde trapkooien, evacuatiewegen) vereisen M1 (artikel AM 12 a). M1 is aanbevolen in de doorgangen voor een maximale beveiliging, maar niet verplicht. Let op: het is verboden gordijnen dwars over de doorgangen te plaatsen (AM 11 §1), ongeacht de klasse.
Zijn er M1- of M2-gordijnen nodig in hotelkamers?
Voor kamers van minder dan 50 m²: geen enkele reglementaire verplichting tot M-klasse (de artikelen AM 11-12 beogen deze privéruimten niet). Voor suites van 50 m² en meer: M2 verplicht (artikel AM 12 b). De verzekeraars, hotelketens en controlebureaus kunnen contractueel M1 of M2 opleggen, zelfs in een standaardkamer. Onze aanbeveling: minimaal M2 overal om op deze eisen te anticiperen.
Mag men een gordijn dwars over een hotelgang plaatsen?
Nee, dat is strikt verboden door artikel AM 11 §1. Het is verboden draperieën of gordijnen dwars over de doorgangen (gangen, circulaties, uitgangen) te plaatsen. Geen enkele M-klasse maakt deze praktijk aanvaardbaar. Enige uitzondering: de textielafwerkingen op brandwerende deuren, die minimaal M2 moeten zijn (AM 11 §2). De gordijnen langs de muren of voor de ramen van de gangen zijn toegestaan in M2.
Vereist een hotelrestaurant M1?
M2 als de zaal meer dan 50 m² beslaat (artikel AM 12 b). Geen M1. Is het restaurant toegankelijk voor het externe publiek, dan cumuleert het hotel de types O en N, maar de eisen blijven dezelfde (M2 voor de ruimten > 50 m²). M1 is aanbevolen voor de maximale beveiliging van een sterk bezochte ruimte, maar niet vereist door de teksten.
Worden de hotels van 5e categorie gecontroleerd?
Ja, om de 5 jaar. De hotels zijn de enige ERP van 5e categorie die onderworpen zijn aan een verplicht bezoek van de veiligheidscommissie, vanwege de kwetsbaarheid van de bewoners die slapen. De categorieën 1 tot 4 worden om de 3 jaar gecontroleerd. De commissie komt ook tussen vóór de opening van een nieuw gebouw en bij ingrijpende werkzaamheden.
Vereist een kleine hotelsalon van 30 m² M2?
Nee. Artikel AM 12 b beoogt alleen de ruimten met een vloeroppervlak van meer dan 50 m². Een kleine privésalon van minder dan 50 m², gelegen buiten de hoofdcirculaties, is niet onderworpen aan een verplichting tot M-klasse voor de gordijnen. Net als voor de kamers is M2 aanbevolen om te anticiperen op de eisen van de verzekeraars en de controlebureaus.
Hoe bereidt u het bezoek van de veiligheidscommissie voor?
Controleer 6 punten: veiligheidsregister met PV van klasse voor elk gordijn, overeenkomst PV/geïnstalleerd product, M1 in de afgesloten trappenhuizen en op de tonelen, M2 in de doorgangen en ruimten > 50 m², geen enkel gordijn dwars over de doorgangen, data van herbehandeling bijgewerkt voor de behandelde gordijnen. Het register moet ook de jaarlijkse controlerapporten en het opleidingscertificaat van het personeel bevatten.